Wielkie Muzeum Egipskie poza utartym szlakiem

Zdanie „Wielkie Muzeum Egipskie poza utartym szlakiem” brzmi dziwnie, przecież to najnowocześniejsze i największe muzeum w Egipcie, esencja „utartego szlaku”. A jednak, jest w tym sporo sensu. Kolekcja GEM – to nie tylko posąg Ramzesa II i skarby Tutenchamona. To tysiące innych eksponatów: dziedzictwo, jakie pozostawiła po sobie starożytna cywilizacja egipska.

Ten artykuł opisuje nieco mniej oczywiste miejsca i eksponaty w GEM (Grand Egyptian Museum). Przeznaczony jest dla tych, którzy chcą odwiedzić wielkie muzeum i zobaczyć coś więcej. Przy czym nie jest naszym celem odciągnąć Was od największych atrakcji. Złota maska Tutanchamona (nieprawidłowo zapisywanego jako „Tutenchamon”). Posąg Ramzesa II, Wielkie Schody i solarna łódź faraona Cheopsa są obowiązkowe. Ale jeśli macie trochę więcej czasu na zwiedzanie muzeum, albo chcecie zejść z najbardziej zatłoczonej trasy, warto rozejrzeć się także za mniej znanymi miejscami i eksponatami. Łatwo je przeoczyć w ogromnym wnętrzu Muzeum.

Poniżej przedstawiamy nasze subiektywne porady dotyczące tego, jakie mniej oczywiste eksponaty muzeum oferuje swoim gościom. Mamy też dla Was audioprzewodnik po najważniejszych elementach ekspozycji – opowiadamy w nim również o niektórych z eksponatów z tego artykułu.

Wielki Hol i Wielkie Schody. Ramzesów jest więcej.

Chyba wszyscy zwiedzający zaczynają wizytę od monumentalnego posągu Ramzesa II w Wielkim Holu. I słusznie — trudno o mocniejsze pierwsze wrażenie. Kolos ma około 11 metrów wysokości, waży ponad 80 ton i pochodzi z Memfis niedaleko Kairu, gdzie stał niegdyś przy świątyni Ptaha. Dziś jest jednym z symboli całego muzeum.

Jeśli podoba Wam się ten posąg, zajrzyjcie do atrium za strefą restauracyjną. Prowadzi do niej przejście między restauracjami, początek naprzeciwko Wielkich Schodów. Faraon Ramzes II ma tam … jeszcze jeden posąg! Równie monumentalny – ale i bez kolejek i tłoku.

Gdy już dotarliście do Wielkich Schodów – nie przegapcie części ekspozycji na pierwszym poziomie, pomiędzy głównym ciągiem a dziesięcioma posągami Senusereta na bocznych schodach. Znajdziecie tam intrygującą tablicę z… kartuszami wszystkich faraonów!

Jeśli chodzi o widok na Piramidy w Gizie – nie warto tracić czasu na panoramę ze szczytu schodów. Znacznie lepszy widok jest z podobnych okien, ale umieszczonych w głównej sali ekspozycyjnej Muzeum. Musicie pójść w lewo, najdalej, jak się da. Trzeba zaglądać za kotarę.

Kolekcja Tutanchamona. Szebti i laski faraona.

W galerii Tutanchamona większość osób od razu zmierza do sali, gdzie znajduje się złota maska Tutenchamona (największa atrakcja muzeum!), trumny i kaplice grobowe. To zrozumiałe — są to jedne z najsłynniejszych zabytków starożytnego Egiptu. Ale jeśli chcecie zobaczyć coś mniej oczywistego, poszukajcie dwóch grup obiektów: figurek szebti i lasek faraona.

Szebti, nazywane też uszebti, to niewielkie figurki grobowe. Ich zadaniem było wyręczanie zmarłego w pracy w zaświatach. Egipcjanie wierzyli, że po śmierci człowiek może zostać wezwany do wykonywania różnych obowiązków, na przykład do prac polowych. Szebti miały odpowiadać za niego i przejmować te zadania. W grobie Tutanchamona znaleziono ich aż 413. To nie była przypadkowa liczba: 365 figurek odpowiadało dniom roku, a pozostałe miały pełnić funkcję nadzorców.

Drugą kolekcją, na którą warto zwrócić uwagę, są laski i kije Tutanchamona. W grobie znaleziono ich ponad 130. Dawniej ich istnienie tłumaczone było prestiżem i królewską symboliką. Dziś często łączy się je również ze stanem zdrowia faraona. Badania mumii i kości wskazują, że Tutanchamon mógł mieć problemy z chodzeniem, a część lasek mogła pełnić funkcję praktyczną.

Polski audioprzewodnik po Wielkim Muzeum Egipskim

Kliknij, aby pobrać!

Główna wystawa. „Jaskinie” tematyczne.

Główna kolekcja GEM jest ogromna i łatwo się w niej zgubić. Trudno jest też zaproponować coś, co będzie „poza utartym szlakiem” – w ekspozycji brak jest słynnych eksponatów, takich, które przyciągną tłumy, jak na przykład maska Tutanchamona w sąsiedniej galerii.

Czego więc szukać „poza utartym szlakiem”, skoro trudno wskazać ten „utarty”?

Nasza propozycja: zajrzyjcie do „dodatkowych” galerii, ukrytych pod podłogą głównej sali ekspozycyjnej. Takich galerii jest cztery, nazwane są „jaskiniami” („Caves”), każda poświęcona jest wybranemu aspektowi historii Egiptu.

• Kapłanki bogini Hathor
• Dolina Królów
• Deir El-Medina
• Podwodne miasta

Czy warto? Jeśli wciągnęła was historia Egiptu – warto. Choć oczywiście dla bywalców – Dolina Królów i Deir el-Medina (osada budowniczych Doliny Królów) będą o wiele ciekawsze na miejscu…

Barki Cheopsa. Zobaczcie nie tylko tę pierwszą

Muzeum Barek Cheopsa to jeden z najważniejszych punktów GEM poza utartym szlakiem. Większość uwagi skupia się na pierwszej, słynnej barce solarnej. I trudno się dziwić. To imponująca, ponadczterdziestometrowa drewniana łódź faraona, odkryta w 1954 roku przy Wielkiej Piramidzie. Przez lata była prezentowana w osobnym muzeum obok piramidy Cheopsa, a następnie przeniesiono ją do GEM.

Jeśli jednak szukacie czegoś mniej oczywistego, zainteresujcie się drugą barką. Jej historia jest równie ciekawa, a pod pewnymi względami nawet bardziej niezwykła. Druga łódź Cheopsa została odkryta w sąsiednim szybie, również przy Wielkiej Piramidzie, ale przez długi czas pozostawała zamknięta i nie została złożona. Była też w gorszym stanie, dlatego badacze musieli postępować z nią bardzo ostrożnie. Od niedawna – trwają prace nad rekonstrukcją.

Są one prowadzone etapami. Zanim jeszcze barka trafiła do Muzeum, poszczególne jej elementy zostały wydobyte, opisane i zakonserwowane. A po przeniesieniu do GEM, rozpoczęto rekonstrukcję, prowadzoną w taki sposób, aby zwiedzający mogli obserwować część prac.

Polski audioprzewodnik po Wielkim Muzeum Egipskim

Kliknij, aby pobrać!

Po co schodzić z głównej trasy?

Największe atrakcje GEM są naprawdę niesamowite — i warto je zobaczyć. Ale także i  mniej oczywiste obiekty pomagają nam zrozumieć cywilizację egipską. Pokazują nie tylko władzę, złoto i boskość faraonów, lecz także codzienność: pracę rzemieślników, ludzkie potrzeby, choroby, rytuały, rodzinę i zabawę. Dlatego, jeśli po obejrzeniu maski Tutanchamona i posągu Ramzesa II macie jeszcze trochę czasu, nie biegnijcie od razu do wyjścia. Zajrzyjcie w bok. Podejdźcie do mniejszej gabloty. Przeczytajcie opis przedmiotu, który nie przyciąga tłumów. Właśnie tam bardzo często zaczyna się najciekawsza opowieść.